Συντάξεις – Μια ματιά μέλλον….

Ξεκινώντας για να προετοιμάσω τη σημερινή ομιλία …ένιωσα ότι δεν ήθελα να σας μιλήσω μόνο με νούμερα. για ένα θέμα τόσο ανθρώπινο όσο οι συντάξεις. Σκεπτόμενη λοιπόν τους ηλικιωμένους ανθρώπους και τις συντάξεις, σχεδόν πάντα το μυαλό μου τρέχει πάντα στη δική μου γιαγιά …που ζούσε στο χωριό … με τη σύνταξη της. Η μεγαλύτερη της ευτυχία ήταν τις Κυριακές να μαζεύονται όλα τα παιδιά και τα εγγόνια της στο μεγάλο τραπέζι … και αυτή να μαγειρεύει ατελείωτα… και να μας φτιάχνει, ψωμιά, μπουρέκια … και γλυκά. Δεν θα ξεχάσω ποτέ το χαμόγελο του παππού μου – που κάθε Χριστούγεννα μάζευε τα 12 εγγονάκια του στη μεγάλη σάλα και με επισημότητα και περηφάνια … και κατά σειρά ηλικίας … έδινε στον καθένα μας από μια “ομολογία αποταμιεύσεως” όπως την έλεγαν τότε στην Κύπρο.

Αν και αγρότες μιας άλλης εποχής , με χαμηλότερες απαιτήσεις … η γιαγιά και ο παππούς είχαν την σύνταξη τους που τους επέτρεπε να ζουν αξιοπρεπώς και να συντηρούν το σπίτι τους, να παίρνουν τα φάρμακα τους, να κάνουν τις εξετάσεις τους και …να προσφέρουν χαρά σε όλους όσους αγαπούσαν. Δεν χρειαζόντουσαν τίποτα παραπάνω. Και όταν η γιαγιά και ο παππούς αρρώστησαν, είχαν την περίθαλψη που τους άξιζε, σε νοσοκομείο με γιατρούς, κρεβάτια, νοσοκόμες και φάρμακα … που τους απάλυνε τον πόνο και τους προσέφερε το μέγιστο δυνατό μέχρι το τέλος … χωρίς να τους παρατήσει σε ένα ράντζο για να πεθάνουν – αγνοώντας τους σαν να μην έζησαν ποτέ.

Να γιατί χρειαζόμαστε την σύνταξη… Για να περάσουμε τα τελευταία χρόνια μας σε αυτό τον κόσμο, απολαμβάνοντας τους κόπους μας και γιορτάζοντας τη ζωή που ζήσαμε … με όλους αυτούς που αγαπάμε … με αξιοπρέπεια.

Γιατί όλοι – αν είμαστε τυχεροί – θα γεράσουμε! Δεν γερνάνε μόνο … οι άλλοι! Κάποια στιγμή στη ζωή μας θα βρεθούμε και εμείς στο σημείο που δεν θα μπορούμε να δουλέψουμε, που θα χρειαζόμαστε περίθαλψη, φάρμακα, ιατρική παρακολούθηση, φροντίδα… κάποια στιγμή στη ζωή μας θα είμαστε ίσως ανήμποροι να λειτουργήσουμε με πλήρη διαύγεια, η με πλήρεις δυνάμεις … κάποια στιγμή θα πρέπει να επιστρέψουμε στην αρχή … εκεί που ξεκινήσαμε … στην “βρεφική” κατάσταση που επιφέρει εν τέλει στη ζωή μας  η Τρίτη ηλικία. Και τότε … θα έχουμε ανάγκη την φροντίδα και την ασφάλεια! Καλό θα ήταν να μην είχαμε όμως ανάγκη … και τα ΕΙΧΑΜΕ  χρήματα που θα μας  εξασφάλιζαν την αξιοπρεπή διαβίωση!

Αυτή την αξιοπρέπεια πρέπει να έχουμε στο πίσω μέρος του μυαλού μας όταν μιλάμε για τις συντάξεις , τα συνταξιοδοτικά σχήματα, τις παγκόσμιες τάσεις , το “συνταξιοδοτικό πρόβλημα” , τις συμπληρωματικές συντάξεις και την επάρκεια τους, την ιδιωτική ασφάλιση…

Το συνταξιοδοτικό πρόβλημα παγκοσμίως δεν είναι μια αφηρημένη έννοια … αλλά μια πολύ συγκεκριμένη, πολύ ανθρώπινη και πολύ προσωπική έννοια …

 Γιατί οδηγηθήκαμε όμως σε αυτή την παγκόσμια κρίση των συνταξιοδοτικών συστημάτων που  καταδικάζουν εκατομμύρια συνταξιούχους στη φτώχια ;

Το συνταξιοδοτικό πρόβλημα παγκοσμίως / Αιτίες, τάσεις για αντιμετώπιση

Όλοι γνωρίζουμε ότι ο μέσος όρος ζωής έχει αυξηθεί , όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και στον υπόλοιπο ανεπτυγμένο κόσμο. Η αύξηση του μέσου όρου ζωής συνδυάζεται παράλληλα και με χαμηλούς δείκτες γεννητικότητας γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα και με την πάροδο των δεκαετιών , την σταθερή χειροτέρευση όλων των δημογραφικών αναλογιών. Ο συνεχώς αυξανόμενος αριθμός ηλικιωμένων ατόμων που δικαιούνται σύνταξης για όλο και μεγαλύτερη διάρκεια , σε συνδυασμό με τα υψηλά ποσοστά ανεργίας και την καθυστερημένη είσοδο των νέων στην αγορά εργασίας προκαλεί  ασφυξία ρευστότητας στα συνταξιοδοτικά συστήματα.

Δυστυχώς επί σειρά ετών οι πολιτικοί, οι κοινωνικές πολιτικές που εφήρμοζαν αλλά και οι ίδιοι οι πολίτες … επέλεγαν να αγνοήσουν τις παραμέτρους αυτές – τον ελέφαντα στο δωμάτιο –  μέχρι που το πρόβλημα έγινε τόσο εμφανές και επείγον που υπήρχαν μόνο 3 άμεσοι τρόποι αντιμετώπισης του : είτε η αύξηση των εισφορών, είτε η μείωση των παροχών , είτε η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης – λύσεις που εφαρμόστηκαν στα χρηματοδοτούμενα και τα αυτοχρηματοδοτούμενα σχήματα. Οι ειδικοί του χώρου, έχουν πλέον αντιληφθεί ότι το συνταξιοδοτικό πρόβλημα δεν μπορεί πια να μπει στο “ντουλάπι” να για να επιλυθεί στο μέλλον … από τις επόμενες γενεές. Η ώρα των επόμενων γενεών… ήρθε! Τα μέτρα αυτά από μόνα  τους δεν επαρκούν για να εξομαλύνουν τα εγγενή προβλήματα των συνταξιοδοτικών συστημάτων ανά τον κόσμο.

Το όραμα για την εξεύρεση και τη διαμόρφωση του ιδανικού συνταξιοδοτικού συστήματος άρχισε σιγά – σιγά να ενισχύεται αφενός μεν, μέσα από διάφορες επιτυχημένες προσπάθειες που έγιναν κατά καιρούς  πράξη όπως  πχ την επιτυχημένη αναμόρφωση του συνταξιοδοτικού συστήματος στη Χιλή και άλλων κρατών της Λατινικής Αμερικής και αφετέρου με την δημοσίευση το 1994 της πρότασης της Παγκόσμιας Τράπεζας για τη δημιουργία συνταξιοδοτικών συστημάτων πολλαπλών πυλώνων με σημαντική μετατόπιση του βάρους από τον δημόσιο προς τον ιδιωτικό τομέα και την αλλαγή του τρόπου χρηματοδότησης από συστήματα Καθορισμένων  Παροχών σε Συστήματα Καθορισμένων εισφορών .. τα γνωστά σε όλους  DB και DC. Αυτά τα γεγονότα προκάλεσαν ενθουσιασμό και αισιοδοξία σε πολλές χώρες την περίοδο μεταξύ 1988 και 2008 , όπου 29 χώρες παγκοσμίως ακολούθησαν το παράδειγμα της Χιλής και προχώρησαν στη δημιουργία δευτέρου πυλώνα μεταφέροντας μέρος από το βάρος του πρώτου Πυλώνα – της κοινωνικής ασφάλισης σε ιδιωτικά συνταξιοδοτικά σχήματα. . Πολλές από τις χώρες που προχώρησαν σε συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση χρειάστηκε στην πορεία να επαναξιολογήσουν την αρχική τους πολιτική.

Αποτέλεσμα αυτής της επαναξιολόγησης και βασική διαπίστωση  είναι ότι η επιμήκυνση της ανθρώπινης ζωής απαιτεί αύξηση της αποταμίευσης για συνταξιοδοτικούς λόγους. Η δεύτερη διαπίστωση είναι ότι όλα τα κράτη χωρίς να θέτουν σε αμφισβήτηση το θεσμό της κοινωνικής ασφάλισης προβαίνουν στη συγκέντρωση εισοδήματος από διαφορετικές πηγές – κυρίως μέσω της ιδιωτικής ασφάλισης – και διαμορφώνουν ευρύτερα συνταξιοδοτικά συστήματα. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι συστήματα που πέραν της κοινωνικής ασφάλισης περιλαμβάνουν συμπληρωματικές ιδιωτικές συντάξεις και μπορούν να δώσουν την απάντηση στο συνταξιοδοτικό ζήτημα ευρύτερα… Το ίδιο μπορεί να συμβεί και στη χώρα μας.

Ένα συνταξιοδοτικό σύστημα, όπως υποδηλώνει και το όνομά του είναι κάτι περισσότερο από την κοινωνική ασφάλιση, η οποία εξακολουθεί μεν  να αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του, αλλά περιλαμβάνει όμως και άλλες συνταξιοδοτικές πηγές από το 2ο και 3ο πυλώνα (επαγγελματική και ιδιωτική ασφάλιση) συνδυάζοντας συγχρόνως και τα συστήματα χρηματοδότησής τους (αναδιανεμητικό και κεφαλαιοποιητικό).  Σύμφωνα με το μοντέλο του ΟΟΣΑ αλλά και σύμφωνα με το μοντέλο της Παγκόσμιας  Τράπεζας ο 2ος Πυλώνας αποτελείται από υποχρεωτικά σχήματα συμπληρωματικής σύνταξης που ενθαρρύνουν τη συνταξιοδοτική αποταμίευση προκειμένου να επιτύχουν την συνταξιοδοτική επάρκεια.

Ας δούμε λίγο και την παγκόσμια οικονομική κρίση ….

Πως όμως επηρέασε η κρίση του 2008 και η εκτεταμένη παγκόσμια ύφεση που την ακολουθεί μέχρι και σήμερα την εξέλιξη των μεταρρυθμίσεων των συνταξιοδοτικών συστημάτων;

Το συνταξιοδοτικό πρόβλημα και η οικονομική κρίση

Η οικονομική κρίση του 2008 , η οποία κατέληξε σε ευρεία δημοσιονομική κρίση , όξυνε το πρόβλημα ακόμα περισσότερο και ήταν ακόμα ένα  “χαστούκι” αφύπνισης σε πολλές χώρες για την ανάγκη των μεταρρυθμίσεων που προαναφέρθηκαν. Η οικονομική κρίση έδωσε μεταξύ άλλων 2 μεγάλα μαθήματα :

Πρώτο : H ραγδαία πτώση του ΑΕΠ, ανέτρεψε τις προ – κρίσεως προβλέψεις για τις αναμενόμενες αξίες των στοιχείων ενεργητικού των συνταξιοδοτικών ταμείων γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την μείωση των παροχών. Συνεπώς, είναι πλέον προφανές ότι κάτω από συνθήκες υψηλής μεταβλητότητας σε συνδυασμό με χαμηλά ποσοστά ανάκτησης των προβλεπόμενων επενδυμένων αξιών, τα συνταξιοδοτικά συστήματα καθίστανται ανεπαρκή στο να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους. Το σενάριο αυτό δεν είχε ληφθεί σοβαρά υπόψη στο παρελθόν και δεν είχαν γίνει και οι ανάλογες προβλέψεις για πιθανή αλλαγή πολιτικής υπό συνθήκες ευρείας κρίσης .

Δεύτερο : Οι δημοσιονομικές επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης αυξάνουν περεταίρω  το κόστος μετάβασης από το υπάρχον συνταξιοδοτικό σύστημα σε ένα νέο βελτιωμένο σύστημα – δυσκολεύοντας έτσι ακόμα περισσότερο την ήδη πολύπλοκη διαδικασία των μεταρρυθμίσεων.

Η κρίση του 2008 ανέδειξε την διαμορφούμενη – υψηλή –  αβεβαιότητα στις επενδυτικές προσδοκίες και επιβεβαίωσε ότι ο επενδυτικός κίνδυνος ήταν πιο αυξημένος από τις αρχικές προβλέψεις. Οι υψηλές προσδοκίες επενδυτικών αποδόσεων της δεκαετίας του 90 είχαν ήδη αρχίσει να ξεφουσκώνουν , προ κρίσης, από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 με την κατάρρευση των dot.com. Σύμφωνα όμως και με τις με τις πιο πρόσφατες εξελίξεις ιδιαίτερα στην Ευρωπαϊκή οικονομία, είναι πλέον δεδομένο ότι κανένα στοιχείο ενεργητικού δεν φέρει μηδενικό επενδυτικό κίνδυνο – ούτε ακόμα τα κρατικά ομόλογα. Εμείς στην Ελλάδα πήραμε αυτό το μάθημα καλύτερα από όλους! Το ίδιο και το Ελληνικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης …

Συνεπώς, οι υποσχέσεις για συνταξιοδοτικές μελλοντικές παροχές είναι πλέον αβέβαιες και υπόκεινται στην οικονομική μεταβλητότητα. Και είναι πλέον σίγουρο ότι το κοινωνικό κράτος δεν μπορεί πλέον να στηρίξει αποκλειστικά και εξ ολοκλήρου το βάρος της επαρκούς σύνταξης –  ούτε να δεσμευτεί με υποσχέσεις συγκεκριμένων υψηλών παροχών.

Το συνταξιοδοτικό πρόβλημα στην Ελλάδα

Ας έρθουμε όμως στα δικά μας …. Στην Ελλάδα….και στο δικό μας ιδιαίτερα φλέγον συνταξιοδοτικό πρόβλημα!

Η Ελληνική οικονομία όπως όλοι γνωρίζουμε βρίσκεται στην παρούσα φάση σε μια από τις δυσμενέστερες φάσεις της ιστορίας της. Η κρίση του 2008 έφερε τη χώρα μας σε μια άνευ προηγουμένου ύφεση. Tα συνεχή ελλείμματα, η κατά σειρά ετών αύξηση του Δημοσίου Χρέους σε συνδυασμό με την παράλληλη έλλειψη μέτρων για περιορισμό των κρατικών δαπανών, τη φοροδιαφυγή και την εισφοροδιαφυγή, οδήγησαν στη συστηματική επιδείνωση του μακροοικονομικού περιβάλλοντος και έφεραν την Ελλάδα στο οικονομικό αδιέξοδο των τελευταίων ετών.

Οι αλλαγές που συντελέστηκαν σταδιακά , λόγω της ύφεσης, στο σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων είχαν ως αφετηρία την διαπίστωση ότι το συνταξιοδοτικό σύστημα, όπως ίσχυε, δεν ήταν ούτε στη χώρα μας βιώσιμο και ιδιαίτερα κάτω από το υφιστάμενο δημοσιονομικό περιβάλλον. Οι παρεμβάσεις εστιάστηκαν κυρίως στην μείωση των συντάξεων, στην αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, στην αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των κύριων και επικουρικών συντάξεων, και του εφάπαξ, χωρίς ταυτόχρονα να εξασφαλίζουν την μεσομακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της κοινωνικής ασφάλισης.

Το νέο ασφαλιστικό προβλέπει , μεταξύ πολλών άλλων, το 65ο έτος ως γενικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης ή το 60ο με 40 όμως χρόνια παράλληλης εργασίας και ασφάλισης γεγονός που ανατρέπει την μέχρι τώρα εδραιωμένη 35ετία ή 37ετία αντίστοιχα.O νέος τρόπος υπολογισμού των συντάξεων που θεσμοθετήθηκε υιοθετεί την έννοια της βασικής σύνταξης ύψους 360€ , η οποία θα αποτελεί το τμήμα των αποδοχών που στο εξής θα εγγυάται το δημόσιο.  Προβλέπεται επίσης ποινή ποσοστιαίας μείωσης της σύνταξης για κάθε έτος πρόωρης συνταξιοδότησης  και μειώνεται το ανώτατο όριο των συντάξεων. Δημιουργείται επίσης μηχανισμός αυτόματης προσαρμογής που συνδέει την ηλικία συνταξιοδότησης με την αύξηση στην προσδοκώμενη διάρκεια ζωής.

Η Ελλάδα αποτελώντας εξαίρεση μεταξύ των κρατών-μελών του ΟΟΣΑ, μείωσε τις κοινωνικές δαπάνες (συντάξεις, δαπάνες υγείας και προνοιακές μεταβιβάσεις) κατά 26,99% ανάλογα με τη μείωση του ΑΕΠ κατά την περίοδο 2009-2013….με αποτέλεσμα μεγάλη μερίδα συνταξιούχων να αγωνίζεται πραγματικά για να επιβιώσει. Αυτό το ποσοστό αντικατοπρτρίζει την σημαντική μείωση των συντάξεων και παροχών. Μην ξεχνάμε και τις αντίστοιχες μειώσεις στις επικουρικές συντάξεις….

Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας το προσδόκιμο διαβίωσης στα 65 και άνω είναι συνεχώς αυξανόμενο. O σύγχρονος Έλληνας σήμερα ζει περισσότερο σε σχέση με το παρελθόν. Το προσδόκιμο ζωής για τους άνδρες το 1970 ήταν περίπου τα 71,6 έτη και η μέση ηλικία συνταξιοδότησης τα 67,3 έτη (δηλαδή 4,3 συντάξιμα χρόνια). Το 2011 το προσδόκιμο ζωής για τους άνδρες ήταν τα 78,5 έτη και η μέση ηλικία συνταξιοδότησης τα 61,8 έτη (δηλαδή 16,7 συντάξιμα χρόνια). Επομένως υπάρχει μια αύξηση κατά 288% των συντάξιμων χρόνων – άρα και η ανάγκη χρηματοδότησης τους.

 Η αναλογία των πραγματικών ετών εργασίας ανά έτος σύνταξης μειώνεται σημαντικά φτάνοντας τα 3.1 έτη το 2011 σε σχέση με τα 4.9 έτη στα τέλη της δεκαετίας του 60.

Η ανεργία θα αγγίξει το 30% μέχρι το τέλος του έτους, γεγονός που σηματοδοτεί την δραστική μείωση των εισφορών στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.

Σε ενα υγιές συνταξιοδοτικό σύστημα η αριθμητική σχέση εργαζομένων – συνταξιούχων είναι 4 προς 1. Στη χώρα μας αυτή τη στιγμή είναι 1,75 προς 1.

Δυστυχώς, το συνταξιοδοτικό πρόβλημα στη χώρα μας οξύνεται περαιτέρω λόγω εγγενών δυσκολιών όπως είναι : η μείωση των εισφορών λόγω υψηλής ανεργίας και εισφοροδιαφυγής, η δραστική μείωση στις αξίες των επενδύσεων των ταμείων (βλ. PSI, πτώση στις χρηματιστηριακές αξίες κλπ), η πολυνομία, η πολυπλοκότητα και η κακή διαχείριση ετών. Όλα αυτά, σε συνδυασμό με την καθυστέρηση λήψης και εφαρμογής αναγκαίων μέτρων καθιστά τις προοπτικές επίλυσης του δυσοίωνες. Έτσι, παρόλο που οι συνταξιοδοτικές παροχές στην Ελλάδα είναι χαμηλές (και ήταν προ περικοπών) σε σύγκριση με τις παροχές των λοιπών Ευρωπαϊκών κρατών και συνεχίζουν να μειώνονται λόγω της εκτεταμένης ύφεσης, το υφιστάμενο σύστημα δεν κρίνεται βιώσιμο και δημιουργεί σοβαρές αμφιβολίες για το κατά πόσον το Ελληνικό κράτος θα μπορέσει να διατηρήσει και να εξασφαλίσει τις υφιστάμενες, ήδη μειωμένες, συνταξιοδοτικές παροχές στους πολίτες του στο μέλλον, όταν η μέση ηλικία του πληθυσμού συνεχώς ανεβαίνει ενώ το ποσοστό των εργαζομένων μειώνεται.

Το πρόβλημα  της συνταξιοδοτικής επάρκειας θα χειροτερέψει στο μέλλον εάν συνυπολογιστούν  και οι πιθανές επιπτώσεις των διαφόρων τάσεων που επικρατούν στην σημερινή κοινωνία όπως η καθυστέρηση εισόδου των νέων στην αγορά εργασίας και η αυξανόμενη ανεργία στις μεγαλύτερες ηλικίες.

Παράλληλα, η ελληνική κοινωνία χαρακτηρίζεται από έλλειψη ασφαλιστικής κουλτούρας και συνείδησης και σε αντίθεση με άλλες χώρες και δυστυχώς η αναγκαιότητα και η αξία της ιδιωτικής ασφάλισης , που μπορεί να παίξει ένα καθοριστικό ρόλο στην συμπληρωματική σύνταξη,  είναι αντιληπτή μόνο σε χαμηλό βαθμό. Η μέχρι πρότινος εκτεταμένη παρουσία του κράτους σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης (συντάξεις και υγεία ) ήταν ένας παράγοντας που μέχρι τώρα δρούσε ανασταλτικά στην αύξηση της ζήτησης των ιδιωτικών ασφαλιστικών προϊόντων. Είναι χαρακτηριστικό ότι την ιδιωτική ασφάλιση επιλέγει ως τώρα μόλις το 15 – 20% του πληθυσμού, ένα ποσοστό που προέρχεται κυρίως από τις ανώτερες εισοδηματικές ομάδες.  Οι πρόσφατες εξελίξεις στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης σηματοδοτούν αναμφισβήτητα μεγάλες εξελίξεις σε αυτό το τομέα. Οι αλλαγές των τελευταίων χρόνων, με κυριότερες τις περικοπές στις συντάξεις και στις ιατροφαρμακευτικές παροχές, θα αναδείξουν το ρόλο της ιδιωτικής ασφάλισης σε θέματα υγείας αλλά και σε θέματα συνταξιοδοτικής αποταμίευσης.

Η μεταφορά ενός μέρους της ανάληψης του κινδύνου για την σύνταξη και την υγεία μεταφέρεται στους ίδιους τους πολίτες και πλέον  είναι τείνει να γίνει συνείδηση η ανάγκη εξασφάλισης σε ατομικό / ιδιωτικό επίπεδο, για τη σύνταξη και την υγεία. Και σε αυτό το σημείο …η ιδιωτική ασφάλιση καλείται να αναλάβει ενεργό ρόλο καλύπτοντας το κενό που αφήνει η δημόσια ασφάλιση και παράλληλα θα πρέπει να πείσει τον  Έλληνα πολίτη ότι διαθέτει, όχι μόνο τα κατάλληλα προϊόντα, αλλά και την απαραίτητη αξιοπιστία και φερεγγυότητα, ώστε να λειτουργεί ως σταθεροποιητικός παράγοντας και απαλύνει την αγωνία που νοιώθει ο σύγχρονος Έλληνας … ο μελλοντικός συνταξιούχος!

Σημαντικό εδώ είναι να κρατήσουμε τα ακόλουθα :

  • Το υφιστάμενο συνταξιοδοτικό σύστημα είναι εύθραυστο και με τα υπάρχοντα δεδομένα δεν κρίνεται βιώσιμο
  • Τα δημογραφικά δεδομένα σε συνδυασμό με τους μακρο – οικονομικούς δείκτες επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο το ήδη επιβαρυμένο σύστημα
  • Υπάρχουν σοβαρές αμφιβολίες για το κατά πόσον το Ελληνικό κράτος θα μπορέσει να διατηρήσει και να εξασφαλίσει τις υφιστάμενες, ήδη μειωμένες, συνταξιοδοτικές παροχές στους πολίτες του στο μέλλον
  • Είναι σχεδόν επιβεβλημένο για τον Έλληνα πολίτη να πάρει την σύνταξη του στα χέρια του… επιλέγοντας συμπλήρωση του συνταξιοδοτικού του εισοδήματος μέσω ενός ιδιωτικού προγράμματος

Πως μπορεί η Ιδιωτική Ασφάλιση να ενισχύσει το συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας μας ;

Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που η ιδιωτική ασφάλιση επί σειρά δεκαετιών ενισχύει και συμπληρώνει την κοινωνική ασφάλιση και στον υπόλοιπο κόσμο …δεν θα ανακαλύψουμε τον τροχό. Ακολουθούμε την ίδια συνταγή που ακολούθησαν και οι άλλες Ευρωπαϊκές και μη χώρες προκειμένου να εξυγιάνουν τις συντάξεις ….

Στην Ελλάδα λοιπόν ….

Ο 1ος πυλώνας, δηλαδή τα Ταμεία Κύριας και Επικουρικής Ασφάλισης, πρέπει να προστατευτεί, να βελτιωθεί σημαντικά η βιωσιμότητά του και να αναδιαρθρωθεί στην κατεύθυνση της οικονομικής και διοικητικής  αποτελεσματικότητας.

Για τον 2ο (επαγγελματικά Ταμεία) και τον 3ο πυλώνα (ιδιωτική ασφάλιση), θα πρέπει να γίνει προσεκτική επιλογή μεταξύ των διαφόρων εναλλακτικών λύσεων, ενδεικτικά ως προς τη νομική μορφή και τους φορείς (ίδρυση με νόμο ή συλλογικές συμβάσεις ή ατομικά συμβόλαια), την υποχρεωτικότητα ή μη των συστημάτων, το είδος χρηματοδότησης (με προκαθορισμένες εισφορές ή προκαθορισμένες παροχές) κλπ. Οι παραπάνω επιλογές και οι πιθανοί συνδυασμοί τους απαιτούν στιβαρή ρύθμιση από το κράτος, το οποίο οφείλει να χαράξει διακριτές γραμμές μεταξύ των πυλώνων και να διαφυλάξει στο μέγιστο βαθμό την χρηματοοικονομική βιωσιμότητα των χρηματοδοτικών σχημάτων, αφήνοντας συγχρόνως ελευθερία επιλογών στους ασφαλισμένους εργοδότες και εργαζόμενους.

Και τέλος ….

Το φορολογικό σύστημα, αν και ίσως να μην αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα, μπορεί να βοηθήσει στα παραπάνω με δύο τρόπους: ενθαρρύνοντας την αποταμίευση στον 2ο και τον 3ο πυλώνα και αποφεύγοντας τις στρεβλώσεις στο σύστημα.

Σύνταξη … δεν είναι μόνο η κοινωνική ασφάλιση. Αυτό έχει αποδείξει η μέχρι τώρα παγκόσμια εμπειρία! Σύνταξη είναι η κοινωνική ασφάλιση… σε συνδυασμό με τη στοχευμένη ανάπτυξη  των άλλων δύο πυλώνων  ενός συνταξιοδοτικού συστήματος , με ξεκάθαρη όμως οριοθέτηση,  και με την  στήριξη και την ενεργή συμμετοχή της ιδιωτικής ασφάλισης! Μόνο έτσι επιτυγχάνεται η συνταξιοδοτική επάρκεια… μόνο έτσι διασφαλίζεται – κάτω από τις υπάρχουσες ρευστές συνθήκες – ικανοποιητικός βαθμός αναπλήρωσης εισοδήματος … μόνο έτσι … εξασφαλίζονται οι ηλικιωμένοι… και καλύπτονται οι αυξημένες ανάγκες τους …

Ίσως δεν υπάρχει τίποτα πιο τρομακτικό από τη σκέψη του να είμαστε ηλικιωμένοι, άρρωστοι, μόνοι , ανήμποροι … και χωρίς χρήματα! Υπάρχει όμως και το άλλο σενάριο! Το χαμόγελο του παππού που μπορεί να αγοράσει ένα ποδήλατο στο εγγονάκι του και να ξαναγίνει και αυτός παιδί μαζί του. Υπάρχει η γιαγιά που με αγάπη καλοδέχεται τα παιδιά και τα εγγόνια της – όλη τη ζωή της – στο σπίτι της και μπορεί να τους προσφέρει αγάπη μέσα απ τις πίττες και τα γλυκά της! Δεν υπάρχει τίποτα πιο αξιοπρεπές από το να μπορέσεις να πεις ” μην ανησυχείς παιδί μου… έχω χρήματα στην άκρη για το γιατρό – τα έχω προβλέψει όλα”! Αυτή  είναι η περηφάνια της τρίτης ηλικίας … η αυτάρκεια, η προσφορά , το συναίσθημα ότι “ανήκω ακόμα” , ότι είμαι ενεργός , είμαι εδώ … και δεν έχω φύγει από τη ζωή παραπεταμένος  μόνος και φτωχός … πριν καν  πεθάνω!

Αυτό το σενάριο – το ανθρώπινο σενάριο – θα διάλεγα για τους παππούδες μου… αυτό το σενάριο θα διάλεγα για τους γονείς μου … αυτό το σενάριο θα διάλεγα για τον μελλοντικό μου εαυτό…αυτό το σενάριο θα διάλεγα για κάθε γιαγιά και κάθε παππού αυτού του κόσμου…

Εύχομαι να μη χρειαστεί ποτέ κανένας μας να νιώσει τη θλίψη της ελεημοσύνης στο γεράκο με το καπέλο και το κουστούμι μιας άλλης καλύτερης εποχής … Τον γεράκο που δούλεψε, έζησε μια ζωή με τα πάνω της και τα κάτω της, έκανε παιδιά, οικογένεια, όνειρα, προσπάθεια και επιβίωσε για να φτάσει σε αυτή την προχωρημένη  ηλικία …και να ζητάει ντροπιασμένος : “Δώστε μου κάτι…για να φάω….δε φτάνει η σύνταξη” .

Είμαι σίγουρη… ότι  το σενάριο της αξιοπρέπειας  θα διαλέγατε και εσείς … και αυτό το σενάριο … η Ιδιωτική Ασφάλιση , όλοι εμείς που βρισκόμαστε εδώ σήμερα μπορούμε να το κάνουμε πραγματικότητα….

Παρουσίαση για το corporate event της Victory Promise και της Eurolife ΕRB που πραγματοποιήθηκε την 20η Νοεμβρίου 2013.

 

 

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply

Powered by WordPress | Designed by: Best SUV | Thanks to Toyota SUV, Ford SUV and Best Truck